اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

 

روابط خارجي ايران با فرانسه:

از ديگر كشورهايي كه در زمان كريم خان را ايران روابط سياسي داشته، فرانسه بود، كه در دوران حكومت وكيل الرعايا عرصة كشمكش هاي انقلابي وزدو خورد انديشه هاي سياسي بود اگر چه تحركات انقلابيون فرانسه در طول حكومت كريم خان به مرحلة حادي نرسيده بود، ولي شتاب خود را هم مي‌رفت كه آغاز كند.[1]

روابط ايران و فرانسه در زمان كريم خان در سه مرحلة مشخص مطالعه مي‌شود: اين روابط كه از تاريخ آخرين سفارت اعزامي‌از ايران به دربار لوئي چهاردهم در ورساي قطع شده بود، از سال 1751 ميلادي( 1166 هجري) از نو آغاز شد. در اين سال پادشاه فرانسه لوئي پانزدهم هيئتي به رياست شخصي به نام سيمون به ايران اعزام داشت، پس از اين هيأت روابط ايران و فرانسه به ترتيب توسط كنسولهاي فرانسه در بصره سيور پيرو و سيور روسو برقرار شد.[2]



[1] - هدايتي، هادي، همان كتاب ، ص 237

[2] - پناهي سمناني، همان كتاب، ص 67


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: فرانسه ,روابط ,بود، ,زمان ,كريم ,روابط ايران ,زمان كريم ,خارجي ايران ,روابط خارجي ,روابط خارجي ايران
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

روابط ايران و روسيه:

پس از آنكه در زمان نادرشاه افشار روسها مناطق مازندران و گيلان و ديگر نواحي شمالي ايران را تخليه كردند به علت آشفتگي اوضاع داخلي روسيه پس از مرگ پتر كبير تا روي كار آمدن كاترين دوم، برخورد نظامي‌شايان توجهي با ايران نداشتند و چيزي كه معلوم است اين است كه در زمان زنديه هم ايرانيان با قدرت در برابر تجاوزات مرزي روسها ايستادگي مي‌كردند.

در زمان كريم خان روابط ايران و روسيه بر اساس عهدنامة تجاري دوجانبه 1775 كه در زمان پتر كبير منعقد شده بود استوار بود، از اين زمان به بعد وقايع داخلي ايران موجب شد كه اين كشور از دنياي خارج مجزا و روابط آن با دولت باختري قطع گردد. ليكن دولت روسيه پيوسته با ايران روابط سياسي داشت و هر بار كه هرج و مرج و انقلابات داخلي به اين دولت فرصت مي‌داد بي درنگ مرزهاي شمالي ايران را مورد تحديد قرار مي‌داد و هر بار، قسمت كوچكي از خاك اين كشور را به بهانه اي مجزا كرد. از طرف ديگر درياي خزر زمينة مساعدي براي استقرار تجارت بين دو كشور فراهم كرده بود. بندر انزلي در ايران و هشتر خان در روسيه مهم ترين مراكز تجاري ايران و روسيه از راه درياي خزر بودند، اين بنادر كه در منتهي اليه راههاي كارواني ايران و هند قرار گ بودند و با وجود اغتشاش و هرج ومرج داخلي ايران مركز فعاليت شديدي گريد. جنگهاي داخلي ايران در حقيقت انعكاس بسيار خفيف و بي اهميتي در فعاليت تجاري اين بنادر داشت.[1]

در اين زمان همسايه شمالي ايران (روسيه)، بيشتر سرگرم رقابت با كشورهاي اروپايي و نبرد با عثماني بود. فرانسه كه با روسيه و اتريش درگير بود مي‌خواست ايران و عثماني را به هم نزديك و اين دو كشور مسلمان را عليه روسيه به جنگ وادار سازد، از همين رو پرسيمون، كشيش كه دررأس هيأت سياسي لوئي پانزدهم در سال 1751 به ايران و عثماني آمد تا اين هدف را تحقيق بخشد در آشوب قدرت نمائيها بين كريم خان دو مدعي ديگر او در آغاز كار آنها و با اينكه موفق به مذاكراتي هم با عليمردان خان، يكي از سه مدعي كه در اين زمان صدر اعظم ايران بود، شد ولي در نهايت نتيجه اي بدست نياورد و احتمال مي‌رود در آشوب هاي ايران به قتل رسيده باشد،‌اما از گزارشهاي باقيمانده از پرسيمون نشان مي‌دهد كه روسها پس از قتل نادرشاه از راه تجارت با قفقاز به تحكيم و توسعة نفوذ خود در ايالات اين منطقه پرداخته بودند و به تعبير پرسيمون با استفاده از جنگهاي داخلي ايران موفق شده بودند تجارت خارجي ايران را به خود اختصاص دهند. در نبردي كه بين عثماني و كريم خان بر سر مسأله بصره در گرفت روسها سفيري به دربار كريم خان فرستادند و پيشنهاد اتحاد عليه عثماني دادند. اين پيشنهاد در حالي بود كه روسها و عثمانيها نبردهاي شديدي را پشت سر گذاشته بودند و دولت عثماني هر بار امتيازات تازه اي به روسها داده بود. شبه جزيره كريمه را متصرف شده و حاكميت خوانين تا تار تحت الحماديه عثماني را پايان داده بود. كريم خان از اين پيشنهاد استقبال كرد، اما اجل مهلت نداد كه آن را عملي سازد.[2]

در سال 1197 / 1783 فرمانده روس و ينوويچ، پس از مدتي تفحص در سواحل درياي خزر در بندر انزلي و شهرهاي رشت، آمل، ساري و بار فروش با چند كشتي وارد سواحل ايران در نزديكي اشرف شد. سفر وينوويچ به بهانه تجارت صورت گرفت، اما كشتيهاي جهانباني كه به نيابت عمومي‌خود ايالت مازندران را اداره مي‌كرد، تقاضاي قطعه اي زمين جهت احداث ساختماني براي استحكامات نظامي‌نمود فعاليت هاي اين هيأت در سواحل مازندران بنا بر خواسته آغامحمد خان قاجار و فرمان فتح علي خان جهانباني و سرداري حاجي آقا عمرنلو خنثي گرديد.[3]

در سال 1199 ق پوت كمين ژنرال روسي در اصفهان به حضور علي مراد خان زند رسيد و تقاضاي دولت روسيه را مبني بر انحصار تجارت در گيلان و مازندران و اجازة احداث به يك باب ساختمان در شهر در بندرها به اطلاع خان زند رساند. علي مراد خان به علت جنگهاي داخلي و آشفتگي اوضاع با اين درخواست موافقت كرد در همين زمان دولت فرانسه نيز نماينده اي به نام فريردوسووبوف به منظور جلوگيري از گسترش تجارت روسها در ايران به دربار فرستاد و با علي مراد خان به مذاكره پرداخت.[4]

از روابط ايران و روسيه در زمان علي مراد خان اطلاع چنداني در دست نيست.



[1] - هدايتي، هادي ، همان كتاب، ص247

[2] - مهدوي، عبدالرضا هوشنگ، همان كتاب، ص 186

[3] - ورهرام، غلام رضا، همان كتاب، ص 199

[4] - هدايتي، هادي، همان كتاب


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: روسيه ,زمان ,داخلي ,روسها ,عثماني ,روابط ,روابط ايران ,داخلي ايران ,شمالي ايران ,جنگهاي داخلي ,همان كتاب، ,جنگهاي داخلي ايران ,زمان نادرشاه افشا
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

به طور خلاصه دلايل اختلاف ايران و عثماني كه سبب لشكركشي ايران به بصره شد به شرح ذيل مي‌باشد:

1 - برخي از مورخان يكي از دلايل اين لشكركشي به بصره را در عهد شكني، دولت عثماني در جريان مبارزه كريم خان با قبيلة بني كعب مي‌دانند كه دولت عثماني برخلاف تعهدي كه سپرده بود كمك نظامي لازم را به كريمخان نكرد.

2 همچنين در ماجراي مربوط  لشكر كشي به عمان وقتي زكي خان عازم بندر عباس شد كريم خان از والي بغداد براي سپاهيان ايران از خشكي اجازه عبور خواست، در اين زمان عثمانيها نه تنها اين اجازه را ندادند بلكه با فرستادن آذوقه به ياري عماني‌ها برخواستند.

3- اعدام ميرمهنا به وسيلة والي بغداد كه كريم خان آنرا به منزلة دخالت در امور داخلي ايران تلقي كرده، و اعتراضاتي عليه اين عمل والي بغداد عنوان نمود ولي هيچ پاسخي دريافت نكرد.

4- برخي معتقدند كه چون انگليسيها در سال 1188 تجارتخانة خود را از بوشهر به بصره انتقال دادند، اين امر موجب اعتبار و رونق اقتصادي بصره و در مقابل وارد آمدن زيان بسياري به تجارت خارجي ايران و بنادر ايراني گرديد. كريم خان كه از انگليسيها به شدت آزرده خاطر شده بود، با حمله به بصره هم مي‌خواست زهر چشمي‌از آنان بگيرد و هم بصره را از رونق بيندازد تا دوباره تجارت بنادر ايران رونق يابد.

5- پس ندادن اموال زوار ايراني و ايرانيان مقيم عراق كه طاعون آنها را به كام مرگ كشيده بود از سوي والي عراق، و از زماني كه كريم خان استرداد اموال را از عمر پاشا در خواست كرد اين مسأله با بي‌توجهي والي مواجه شد.

6- اخذ عوارض از ايرانياني كه قصد زيارت مكه و ديگر اماكن مقدس را داشته و مي‌‌بايستي از خاك عثماني مي‌گذشتند در حالي كه در گذشته هيچگاه ، هيچ حكومتي چنين باجي از حجاج نگ بود، به همين علت اين امر مورد اعتراض كريم خان زند قرار گرفت.

7- برخي منابع نيز علت اختلاف ايران و عثماني را در اواخر عهد كريم خان بر سر حمايتي مي‌دانند كه كريم خان از ولاه كردستان معزول ساخت.

ماجرا از اين قرار بود كه محمد پاشا برادر سليمان پاشا حاكم كردستان عراق بود كه بعد از مرگ برادر به حكومت آن ديار رسيده ولي به وسيله عمر پاشا خلع شده بود و كريم خان در خواست برقراري مجدد او را داشت اما عمر پاشا به اين درخواست  نيز وقعي نگذاشت . كريم خان سپاهي به سرداري علي مراد خان زند همراه محمد پاشا كرد و آنها را به جنگ عمر پاشا فرستاد. اما در گرماگرم جنگ، جناب علي مراد خان در حال مستي به دست تركان افتاد و به همين سبب ناگهان خود را در ميان سنگر دشمن يافت و لشكريان بي سردارش منهزم شدند، عمر پاشا از ترس كريم خان عليمرادخان را روانه ايران كرد. كريم خان مي‌خواست او را بكشد ولي به بالاخره به شفاعت صادق خان او را بخشود.[1]

حوادث فوق زمينه را براي حمله به بصره و تسخير آن آماده ساخت بنابراين طي نبردهاي ابتدا به سرداري علي محمد خان زند و سپس صادق خان زند بصره محاصره شد، البته قبل از اينكه جنگ ايران و عثماني شروع شود، كريم خان در سال 1774 عبدالله بيك كلهر را به سفارت به استانبول فرستاد. سفير ايران از سلطان عبدالحميد اول تقاضا كرد سر عمر پاشا را براي كريم خان بفرستد  و گرنه سپاه ايران به بصره حمله ور خواهد شد.

سلطان عبدالحميد كه در اين هنگام سخت گفتار جنگ با روسها بود دستپاچه شد و بلافاصله محمود وهبي افندي را با نامه‌اي به سفارت نزد كريم خان فرستاد و در اين نامه اشاره‌اي به روابط دوستي بين ايران و عثماني و جلوس سلطان عبدالحميد شده بود و مسئله بصره مي‌بايستي توسط محمد وهبي مطرح گردد، محمد وهبي قصد داشت تا با ادامه مذاكرات فرصت بيشتري بدست آورد و احتمال مي‌داد كه پس از مرگ وكيل كه اكنون سالخورده بود مسئلة بصره حل خواهد شد، به ويژه كريم خان در اين زمان دچار بيماري نيز بود. اما كريم خان زير بار نرفت و چون دولت عثماني از عزل و تنيه عمر پاشا استنكاف نمود در فوريه 1775 (1188 هـ. ق) يك سپاه شصت هزار نفري به فرماندهي برادرش صادق خان مأمور فتح بصره نمود.[2]

سپاه ايران به سرداري صادق خان زند، برادر كريم خان، اول محرم سال 1189 به اهواز و روز پانزدهم همين ماه به كنار اروند رود رسيد، صادق خان دستور داد براي گذشتن از آب بدون توجه به بارش توپهاي توپخانه بصره و كشتي‌هاي انگليسي، روي رودخانه پلي از قايق و الوار و  زنجير زده شود، ضمناً دو هزار نفر از شناگران ماهر به آن طرف رودخانه فرستاده شدند  تا سازندگان پل را از سوي ديگر آب  ياري كنند. پس از 18 روز پل حاضر شد و صادق خان توانست اوايل صفر 1189 سپاه خود را به آن سوي رودخانه بفرستد.[3]

بدين گونه شهر بصره در محاصرة سپاه ايران قرار گرفت . پيشروي سپاه ايران در شرايطي بود كه مدافعان بصره كه توسط نمايندگان تجارتي انگلستان با توپ و تفنگ حمايت شده بود، لذا سپاه ايران با مقاومت فوق‌العاده عثمانيها و اهالي شهر مواجه شد، از همين رو صادق خان براي تصرف سريع شهر دستور داد قلعه‌هايي در مقابل آن ايجاد كنند، در اين زمان بسياري از اعراب منطقه براي مساعدت به طرفين آمادة شدند از آب بگذرند و از جمله كساني كه به ايرانيان كمك كردند يكي حاجي ناصر رئيس قبايل جزاير بود كه در مقابل تعهد حفاظت از آب سدهاي رودخانه‌ها كه به راحتي مي‌توانست محاصرة قواي ايران را متلاشي سازد به مدت يك سال زعامت قبايل و طوايف ناحية‌جزاير را به دست آورد، و ديگر  اعراب قبيلة‌ بني كعب بودند كه قصد داشتند چهارده فروند كشتي به قسمت‌ علياي اروند رود كه محل استقرار سپاه ايران بود بفرستند كه با مخالفت انگليسيها مواجه شدند و نتوانستند به سپاه ايران كمك كنند. در اين ميان اعراب عمان در صدد برآمدند به مردم بصره كمك كنند آنان ارزاق و مواد غذايي خود را از طريق ايران يا بصره تأمين مي‌كرند، اما كريم خان اجازة‌صدور كالا را به آنان نمي‌داد، به همين دليل ، با صد فروند كشتي جنگلي و غير جنگلي و ديگر آلات و ادوات به طرف بصره آمدند. ولي به هر حال اعراب عمان توانستند در زير‌آتش توپخانه ايران خود را به بصره برسانند.[4]

سرانجام حاكم بصره بعد از سيزده ماه محاصره به علت كمبود آذوقه و عدم كمك جدي از سوي بغداد ناچار تسليم شد. در روز 28 سفر سال 1190 سليمان آقا با تمامي‌اقوام خود و بزرگان بصره به خدمت صادق خان رسيدند و از وي امان خواستند و چند روز بعد سپاه ايران وارد بصره شد، به فرمان صادق خان هيچيك از سربازان دست به غارت نگشودند. پرداخت 125 هزار تومان غرامت جنگي بوسيله كريم خان تعيين شد. [5]

به هر حال بصره در 1190 بدست صادق خان و ناصر خان مفتوح گرديد، صادق خان پس از چهار ماه اقامت در بصره عليمحمد خان زند را در آنجا گذاشت و خود با سليمان آقا به شيراز به  خدمت برادر آمد، در غياب صادق خان قسمتي از اعراب خوزستان بر عليمحمدخان حكمران بصره شوريدند و به وسيلة انداختن آب در ميان سپاه ايران جمعي از ايشان را تلف كردند و حكمران زند  نيز به دست غلام خود به قتل رسيد، كريم خان بار ديگر صادق خان را در سال 1799/ 1192 به تنبيه اعراب سركش و ضبط بصره روانه نمود صادق خان يا غيان را سركوب كرده و به بصره آمد و تا صفر 1193 در آنجا بود، در اين تاريخ كه خبر مرگ كريم خان به او رسيد به شيراز حركت نمود و چون بصره خالي ماند تركان عثماني به سهولت آنجا را بار ديگر به تصرف خود درآورد.

به نوشته دكتر نوايي: «فتح بصره آخرين قدرت نمايي زند و بلكه آخرين قدرت نمايي ايرانيان در عرصة سياست خارجي بوده زيرا پس از اين تاريخ ديگر ما ايرانيان در محاربه با كشورهاي همسايه نه تنها به تصرف شهر مهمي‌موفق نيامديم بلكه دچار شكستهاي فراواني در قفقاز و تركمن صحرا و خراسان شرقي و حتي در بوشهر شدم.»[6]

البته به غير از اين موارد ارتباط ديگري هم دولت عثماني با ايران داشته و آن در زمان، جنگ  بين روسيه و عثماني بود، در اين زمان ايلچي روم با نامة‌محبت آميز و برادرانه‌اي به دربار كريم خان جهت جلب پشتيباني ايران آمد. سلطان عثماني مايل بود بداند آيا مادامي‌كه عثماني سرگرم جنگ با روسيه است، دولت ايران مي‌تواند عثماني را از جنگ حفاظت از شهرهاي بادكوبه و رشت و غيره مطمئن سازد، زيرا پشتيباني و هوشياري ايران در اين مناطق، مانع مي‌گرديد كه روسيه بتواند از طريق اين مسير سپاهياني نقل و انتقال دهد به دنبال چنين درخواستي كريم خان فوراً نامه‌اي به فتح علي خان قبه‌اي نوشت و دستوراتي چند دال بر مواظبت از سواحل ايران و غرب درياي خزر و شهرهاي آن نواحي به وي داد، همين برخوردهاي عثماني با روسيه باعث شده بود كه به طور كلي  روابط ايران و عثماني در عصر زند- به استثناي چند مورد از آرامش نسبي برخوردار باشد.



[1] - اقبال، عباس، تاريخ ايران بعد از اسلام، تهران: نشر خيام، 1380، ص 746.

[2] - مهدوي، عبدالرضا هوشنگ، تاريخ روابط خارجي ايران از ابتداي دورة صفويه تا پايان جنگ جهاني دوم. تهران: اميركبير، 1369: ص 147.

[3] - رجبي، پرويز، كريم خان زند و زمان او، تهران: اميركبير : 1352، ص 116-115.

[4] - نامي‌اصفهاني، ميرزا محمد صادق موسوي، گيتي گشا(زنديه)، تصحيح سعيد نفيسي، تهران: اقبال، 1317، ص 73.

[5] - رجبي، پرويز، كريم خان زند و زمان او، تهران: اميركبير 1352، ص 122.

[6] - نوائي، عبدالحسين، كريم خان زند ، تهران: سپهر، 145.


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: بصره ,كريم ,عثماني ,صادق ,سپاه ,پاشا ,سپاه ايران ,دولت عثماني ,اختلاف ايران ,والي بغداد ,سلطان عبدالحميد ,تهران اميركبير 1352، ,دلايل اختلاف ايران
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

قدیمی‌ترین نمونه‌های تلاش برای بدست آوردن توهم حرکت در طراحی ایستا را می‌توان در نقاشی‌های دوران نوسنگی غارها پیدا کرد، در جائیکه حیوانات با چندین شکل پای روی‌هم افتاده مجسم شده‌اند، که آشکارا کوششی برای رساندن احساس حرکت است. سفالینه‌ای متعلق به مردم شهر سوخته یافت شده است که نقوش روی این جام، تکراری هدفمند دارد و حرکت را نشان می‌دهد. تکراری که پایه و اساس هنر انیمیشن امروز است.[۲] شخص خاصی به عنوان مخترع هنر فیلم پویانما وجود ندارد، چرا که افراد بسیاری پروژه‌های متعددی که می‌توان به عنوان گونه‌های مختلف پویانمایی مطرح کرد را تماماً در زمان‌های یکسانی انجام می‌دادند.


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

 

سفارت سيورسيمون:

نخستين اقدام و نشانه ارتباط سياسي و تجاري دولت فرانسه با دولت زند، با اعزام سفيري در سال 1164 از طرف لويي پانزدهم پادشاه فرانسه انجام شد. در اين سال لوئي هيئتي به سرپرستي سيورسيمون به ايران و عثماني فرستاد، هدف او از اعزام اين سفير ايجاد ارتباط و جلب اتحاد با دولت ايران و عثماني به منظور نظارت بر تحركات نظامي‌روسيه، كه تهديدي جدي براي اروپا محسوب مي‌شد و نيز رقابت با آن دولت در سطح منطقه بود. در سال 1165 سيورسيمون ابتدا به عثماني و سپس به ايران آمد و در راه اصفهان، از طريق همدان به ظاهر عابد و مسلمان شد و خود را محمد رضا ناميد و تاريخ هجري را در پاي مكاتبات خود كه به فرانسه ارسال مي‌كرد مي‌نگاشت. هدف عمدة او از مأموريت سيمون جلب اتحاد كشورهاي منطقه عليه روسيه بود.

در يكي از گزارشهائي كه در 20 سپتامبر 1751 به فرانسه فرستاده است سيورسيمون صراحتاً مينويسيد كه قصد دارد معاهدات تجاري مختاف بين دولت اروپائي و ايران و تركيه منعقد كند.

سرنوشت شخص سيوريسون نيز مجهول است. آخرين نامة او در دست نيست و حتي از اين تاريخ به بعد ديگر خبري از او در دست نيست، گمان مي‌رود كه وي در اغتشاشات و جنگلهاي داخلي ايران كشته و يا در راههاي ناامن گرفتار راهن شده به قتل رسيده است، آنچه مسلم است اعزام اين هيئت بي نتيجه ماند و روابط فرانسه و ايران مدتي پس از آن توسط كنسول فرانسه در بصره برقرار گرديد.[1]




[1] - هدايتي، هادي، همان كتاب، ص 239 -238


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

 

) سفارت سيورپيرو (كنسول فرانسه در بصره)

در تابستان 1173 / 1759 به دنبال جنگهاي هفت سالة فرانسه و انگليس -كه از چند سال قبل شروع شده بود ناوگان جنگي فرانسه ، دفتر نمايندگي تجاري انگليس در بندرعباس را ويران كرد. در سال 1177 / 1763 كه فرانسه شكست خورد و به موجب پيمان صلح پاريس كانادا و برخي متصرفات هندوستان را از دست داد، فعاليت آنها در ايران كمتر شد[1].

به طور كلي ضعف ارتباط تجاري فرانسه را با ايران مي توان در اين نكته نمايان ديد كه فرانسه به رغم اينكه در اغلب بنادر هند و بنادر خليج فارس ناوگانهاي بازرگاني متعددي تأسيس كرده بود، در ايران هيچ پايگاهي نداشت، ارتباط مختصر تجاري ايران و فرانسه، با توجه به موقعيت مهم بندر بصره و استقرار فعاليت كنسول فرانسه سيورپيرو در آن، از طريق اين بنادر انجام گرفت[2].

سيور پيرو كنسول فرانسه در بصره نيازمندي كريم خان را به پارچه هاي ابريشمي براي تهيه لباس لشكريان زند زمينة مناسبي براي برقراري و گسترش ارتباط تجاري با ايران مي ديد، به خصوص آنكه كريم خان پس از بدقوليهايي كه از انگليس در جريان سركوبي ميرمهنا ‌ديده بود، حاضر شد خارك را به فرانسه واگذار كند و حتي در اين مورد پس از اينكه حسن سلطان را به جاي ميرمهنا به امارت بندر ريگ منصوب كرده به او فرمان داد طي سفري به جزيرة خارك قلعة آن را مرمت كند و در اختيار نمايندة دولت فرانسه قرار دهد[3].

سيور پيرو در 26 اوت سال 1768 م (1183) نماينده اي به شيراز گسيل داشت و به كريم خان پيشنهاد كرد پارچه هاي فرانسوي مخصوص ملبوس سربازان را با پشم كرمان و ابريشم گيلان مبادله كند، كريم خان از اين پيشنهاد استقبال كرد و بيدرنگ نماينده اي به بصره فرستاد، وي به خصوص اصرار داشت كه دولت فرانسه متعهد شود ساليانه 000/000/2 قوارة پارچه مورد احتياج سپاهيان او و اهالي كشور را تهيه كند و به ايران بفرستد، براساس اين طرح يك معاهدة تجاري تهيه شد كه به موجب آن كريم خان امتياز جزيرة خارك را به فرانسويها واگذار كند. ولي در آن هنگام اين جزيره هنوز در دست ميرمهنا راهزن معروف خليج فارس بود، مديران كمپاني هند ، فرانسه طي عهدنامه پيشنهادي كريم خان و سيورپيرو را پذيرفت، ليكن نسبت به كمك نظامي لازم كه براي راندن ميرمهنا از جزيره خارك تعهد شده بود مردد بودند و معتقد بودند كه هر اندازه اين اقدام پرسود باشد پادشاه فرانسه حاضر نخواهد شد براي تحصيل مركز جديد قسمتي از قواي فرانسه را كه ممكن است به نحو مؤثرتر و مفيدتر براي استقرار مجدد مواضع از دست فرانسه در هند بكار رود در ايران بكار اندازد و بايد طرح مربوط به خليج فارس را به وقت مساعدتري موكول كرد[4].

هر چند كنسول فرانسه و نمايندگان كمپاني هند ، فرانسه، اين معاهده را پذيرفتند و حتي نامه كريم خان را به ورساي فرستادند، ولي در نهايت در كمك نظامي به وكيل مردد ماندند چه مصلحت را در آن مي ديدند كه در صورت لزوم نيروي نظامي خود را عليه رقيب جدي خود انگلستان در هند به كار گيرند، چون اين معاهده دنبال نشد انگليسيها سعي كردند از طريق پادشاهي بغداد كريم خان را ترغيب كنند تا تعهد نمايد خارك را كه از سابق مورد درخواست آنان بود و او در واگذاري آن به ايشان روي خوش نشان نمي داد به هيچ يك از دول غربي واگذار نكند.

هر چند سيورپيرو سعي كرد نظر دولت ورساي را دربارة جلب نظر كريم خان و امناي دولت او با تقديم هدايايي براي معاهده با وكيل جلب كند توفيقي به دست نياورد. پيرو پيشنهاد كرده بود دولت ورساي با تقديم مبالغ زير به وكيل و سران دولت زند موافقت كند. كريم خان 25000 روپيه/ ابوالفتح خان 7000 روپيه / صادق خان و زكي خان 3000 روپيه / شيخ علي خان 3000 روپيه / فراهاني وزير 2000 روپيه ، پيرو دربارة ميزان اين هدايا كه چهل هزار روپيه مي شود، نوشته بود تنها توپخانه موجود در جزيرة خارك به مراتب بيش از اين مبلغ ارزش دارد[5].

اما هر چه اصرار كرد و از قول كريم خان به ورساي نوشت كه اگر فرانسه نتواند پارچة مورد نيازش را تأمين كند و در خارك تجارتخانه داير نمايد، او با دولت ديگري وارد مذاكره خواهد شد هيچ پاسخي دريافت نكرد، به اين ترتيب سيور پيرو نيز در اجراي معاهده خود با ايران شكست خورد و در سال 1187 در وباي عمومي بصره درگذشت.

ج). مرحله سوم: اقدامات سيور روسو كنسول جديد فرانسه در بصره پس از مرگ سيور پيرو و دستيارانش در بصره ژان فرانسوا گزاويه روسوئه به جاي او منصوب شد. روسوئه سعي كرد اقدامات پيرو را دنبال نمايد لذا تصميم داش از شيراز، قبل از وقوع حادثه مهم فتح بصره بازديد نمايد و با كريم خان مذاكره كند.

كريم خان نيز در سال 1991 طي نامه اي براي بازديد از شيراز از وي دعوت نمود تا در مورد عقد قراردادي با هم مذاكره كنند اما اين اقدامات دو طرف به دليل بي علاقگي نمايندگان كمپاني فرانسه هيچ نتيجه اي به بار نياورد[6].

روسو در سال 1191 / 1777 مورد سؤال كريم خان دربارة ارسال پارچه قرار گرفت اما نظر به اينكه از پاريس پاسخ روشني نيامده بود از دادن جواب به كريم خان خودداري كرد، به ويژه كه با رفتن وي به شيراز نيز موافقت نشده بود[7].

اين وضع تا مرگ كريم خان در سال 1193 ادامه يافت، علت عدم پاسخ دولت فرانسه به كنسول خود در بصره روشن نيست شايد فرانسه به دليل لشكر كشي وكيل به بصره و اشغال آن نمي خواست با تأمين خواسته هاي وكيل، متحد بزرگ خود دولت عثماني را از خود خشمگين سازد. دليل و نشانة اين امر را مي توان در هنگاميكه صادق خان بصره را در محاصره داشت به خوبي ديد، كنسول فرانسه كه در بصره بود با چند فروند كشتي سعي كرد از نزديك شدن صادق خان به بصره جلوگيري و با سپاه زنديه وارد جنگ شد[8].

به دنبال تشديد اختلافات فرانسه با روسيه و اتريش لويي 16 پادشاه فرانسه در سال 1783 م / 1187 هـ.ق هيئتي را به رياست كنت وزير روسو و بوف مأموريت يك مسافرت تحقيقي به منظور اطلاع از اوضاع ايران نمود. اين هيئت در مارس 1874 به اصفهان رسيد و كنت دو فرير مدتي با عليمراد خان زند مشغول مذاكره درباره اتحاد بين دو كشور بود، اما فوت عليمراد خان و هرج و مرجي كه يكبار ديگر در سالهاي آخر زمامداري خاندان زند به وجود آمد مخصوصاً انقلاب كبير فرانسه باعث شد كه اين اقدامات به نتيجه نرسد[9].

بنابراين پس از ناكامي روسئه دولت فرانسه تصميم گرفت به جاي استقرار در بوشهر يا بندر عباس همچنان در بصره و مسقط به فعاليت بازرگاني خود ادامه دهد.



[1] - ورهرام ، غلامرضا، همان كتاب، ص 312.

[2] - هدايتي، هادي، همان كتاب، ص 240.

[3] - پري، جان، همان كتاب، ص 376.

[4] - همان كتاب،‌ص 241.

[5] - هدايتي، هادي،‌همان كتاب، ص 241.

[6] - جان ر. پري، همان كتاب،‌ص 376.

[7] - ورهرام،‌غلامرضا، همان كتاب، ص 213.

[8] - اعتماد السلطنه، محمد حسن، تاريخ منتظم ناصري، تصحيح محمد اسماعيل رضواني، ج/2 ، تهران: دنياي كتاب ص 1179.

[9] - مهدوي، عبدالرضا هوشنگ، همان كتاب، ص 183.


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: فرانسه ,كريم ,بصره ,دولت ,خارك ,كنسول ,همان كتاب، ,كنسول فرانسه ,دولت فرانسه ,سيور پيرو ,جزيرة خارك
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

روابط ايران و هند

دولت كريم خان با هندوستان كه داراي موقعيت اقتصادي و بازرگاني خاصي در منطقه بود، روابط بسيار حسنه سياسي و تجاري داشت كه در تبادل سفرا و هيئتهاي بين دو كشور نمود پيدا مي‌كرد. در سال 1184 سفير رسمي‌حاكم دكن حيدر علي خان بهادر به شيراز آمد و به حضور كريم خان رسيد. او هدايايي نيز با خود آورده بود و مدت2 ماه   در دربار مسكن گرديد مولف لگش مراد در رابطه با ورود سفير پادشاه هندوستان به شيراز و هدايايي كه وي به نشانه روابط دوستانه كهن خود به همراه آورد چنين مي‌نوسيد: « در اواخر سال 1184، ايلچي عظيم الشأن كه صاحب دستگاه فراوان بود با نامة عنبرين مشامه و مكتوب دوستي ختامه و تنسوقات و هداياي لايقه از جمله دو زنجير فيل قوي پيكر منظر بعضي مرصع آلات قبل شمامه عنبرين و مميزه اشياء نفسيه و ...از جانب حيدر نايي پادشاه والاجاه ملك دكن در شيراز به درگاه داراي زمين و فرمانفرماي زمين آمد. [1]»

 كريم خان وقتي خبر ورود ايلچي را به دو فرسخي شيراز شنيد، دستور داد عده اي از بزرگان امراي دولت وي با دسته اي از مطربان و نغمه سرايان به استقبال او و وي را با كمال احترام داخل شهر كنند وي را در ارگ به حضور پذيرفت و بر جميع امراي ايران در صدر مجلس خود جاي داد.

سفير هند نامه اي به كريم خان تقديم كرد و پس از دو ماه توقف در شيراز وكيل اذن مراجعت خواست اما هيچ گونه اشاره اي به محتواي نامه پادشاه نكرد و جواب نامه اي كه كريم خان به سفير ميرزا سليم خراساني فرزند مولانا علي اكبر ملاباشي زمان نادرشاه داد تا آن را به وي تسليم نمايد نمي كند، شش سال بعد پادشاه دكن در سال 1190 هنگاميكه كريم خان موفق به فتح بصره شده بود، نماينده اي به نام محب علي خان ايراني الاصل از اعاظم هندوستان كه ايلچي سابق سابقه و تشخص بيشتري داشت، با هداياي نظير قماشهاي نفيس... به شيراز فرستاد، كريم خان به سبك سابق دستور داد در دو فرسخي شهر از او استقبال شود و سپس او را به حضور پذيرفت محب علي خان نامه پادشاه هندوستان را به كريم خان تقديم كرد و پس از دو ماه توقف در شيراز با پاسخ نامه  وكيل به دكن بازگشت، كريم خان اين بار سفيري را به دكن فرستاد.[2]

متأسفانه منابع زنديه در مورد انگيزة اين دو سفارت هند سخني نگفته اند ولي بسيار بعيد است كه هدف از اين مأموريتها صرفاً تعارفات معمول سياسي و احترامات و تجديد عهد دوستي دو طرف باشد.محتمل ترين اقدام اين سفرا را بايد تلاش در راه پايان بخشيدن به جنگ ميان ايران و عمان به شمار آورد، ادامة اين جنگ از نظر روابط بازرگاني كه وي با هر دو طرف داشت به زيانش بود و بحران در اين لحظات با لشكر كشي امام مسقط براي درهم كشيدن محاصرة بصره به اوج خودش رسيده بود.

طبق گزارشهاي گروگانيهاي گمپاني هند شرقي به نامهاي بيومنت وگرين، كه در بندر ريگ اسيد و به شيراز منتقل شدند، حيدر علي خان به كريم خان پيشنهاد كمك درياي و برقراري پيوندها و ازدواج را نپذيرفت ولي قول داد كه در بندر عباس پايگاهي بازرگاني به آنان واگذار كند.[3]

سفير هند در سال 1188 به ايران آمد يعني درست زماني كه لشكر كشي زكي خان براي حمله به عمان صورت گرفت. اين عمليات نظامي‌ بدليل اسارت او در جزيرة هرمز به دست شيخ عبدالله بني معين ناكام ماند. سال بعد ناوگان دريايي امام مسقط براي نجات بصره از محاصره سپاه زند وارد جنگ شد، و اين مويد اين مطلب است كه اين سفرها كه در رابطه با جلوگيري از اقدامات كريم خان عليه عمان بود، بي نتيجه بوده  است، چون عمانيها پس از تحمل شكست و خسارتي سنگين بدون هيچ نتيجه اي  از برابر سپاه زند عقب نشستند.

در هر حال محتواي نامه هاي دو طرف هر چه باشد، تغييري در روابط دوستانه بين كريم خان و پادشاه دكن ايجاد نكرد. چون از دير باز هندوستان به عنوان ملجأ و پناهگاهي تبديل شده بود براي كساني كه نمي‌توانستند فشارهاي دورة نادري را تحمل كنند.

آرامش دورة كريم خان براي اين افراد كه از علماي ديني و سفرا و ادباي برجسته جامعه بودند، زمينة مناسبي فراهم كرد تا آنان را مجدداً به ايران بازگرداند.

كارستن نيبور مي‌نويسيد:« تجارت هندوستان با ايران از طريق بيست نفر هند كه در شيراز از سكونت داشتند، صورت مي‌گرفت، وي اضافه مي‌كند كريم خان دستور داد براي تشويق اين بازرگانان هندي و ترغيب آنان به اقامت در شيراز از كاروانسرايي ساخته شود و در اختيار آنان قرار گيرد.[4]»

اين تجار پارچه هاي لطيف هندي و شكرلاهور و ادوية چيني و مخصوصاً ظروف چيني ساخت روسيه و پارچه هاي پنبه اي و .... را به ايران وارد و در مقابل شراب شيراز، مس، گوگرد و ساير موارد مصرفي را به هندوستان منتقل مي‌كردند.[5]

از همين رو روابط بازرگاني و ديپلما تيك با هند نيز حالتي سيال داشت چون امپراطوري مغولي هند در برابر مبارزه طلبيهاي داخلي و خارجي در حال فرو پاشيدن بود. حضور تجاري هندوستان در ايران كه به پاينترين نقطة خود در سدة هجدهم ( 1079 تا 1879ش)رسيده بود به تدريج افزايش يافت و در 1801م/ 1180 ش توانست 20 تا 30 درصد تجارت خارجي ايران را به خود اختصاص دهد، تراز اين بازرگاني عمدتاً به سود هند بود.[6]

اگر چه كمپاني انگليسي هند شرقي سعي مي‌كرد كه تجارت بين ايران و هند را در دست داشته باشد اما اين امر لطمات چنداني به ديگر روابط  ايران و هند وارد نكرد.[7]



[1] - غفاري، ابوالحسن،‌گلشن مراد، به اهتمام غلامرضا طباطبايي مجد، تهران، زرين، 1369،ص 303

[2] - غفاري، ابو الحسن، همان كتاب، ص 358

[3] - پري، جان، كريم خان زند، ترجمه محمد ساكي، تهران، فراز، 1365،ص379

[4] - نيبور، كارستن، سفرنامه، ترجمه پرويز رجبي، بي جا، توكا، 1354، ص 157

[5] - پري،جان، همان كتاب، ص 211

[6] - فراي، جان، همان كتاب، ص 142

[7] - ورهرام، غلامرضا، همان كتاب، ص 196


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: كريم ,شيراز ,هندوستان ,روابط ,پادشاه ,نامه ,همان كتاب، ,روابط بازرگاني ,امام مسقط ,مسقط براي ,زمان نادرشاه
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

روابط ايران و هلند

روابط ايران و هلند در زمان كريم خان به داستان پرحادثه اي شبيه است كه راهن دريائي خليج فارس نقش عمده اي در آن بازي كرده اند. در آن هنگام جزاير هند هلند يعني اندونزي امروز بتازگي مورد دست اندازي هلنديها قرار گ بود و در باتاويا مركز اين جزاير يك دولت هلندي بنمايندگي از طرف دولت مركزي هلند حكومت مي كرد. دولت هلندي باتاويا شخصي را به نام بارون كنيپ هاوزن بنمايندگي به بصره فرستاده بود و اين شخص در بصره تجارتخانه اي دائر كرده بود و تجارت هند هلند و خليج را بعهده داشت، مدتي بعد حاكم بصره بارون را به بهانة هتك حرمت قوانين و مقررات مذهب اسلام زنداني كرد[1]. و يا به دليل اينكه آن طور كه سرجان ملكم مي گويد: 

“ هاوزن با زني مسلمان در بصره روابط نامشروع برقرار كرده بود والي بصره تصميم به زنداني كردن وي و همكارانش گرفت. آنان پس از پرداخت جريمه اي سنگين معادل صدهزار روپيه ناچار شدند از بصره خارج شوند[2].”

بارون كنيپ هاوزن به باتاويا مراجعت كرد، به دولت هلندي باتاويا پيشنهاد كرد بعضي از جزاير مهم خليج فارس و از جمله جزيرة خارك را به منظور تأمين تجارت هلند و استقرار نفوذ اين كشور در اين ناحيه فتح كنند. جزيرة خارك حاكم بر تجارت خليج فارس و شهر بصره بود و به همين جهت بارون قصد داشت با تسخير اين جزيره و مستحكم كردن آن تجارت بصره را فلج كند و از حاكم اين شهر انتقام گيرد. دولت هلندي باتاويا نقشه بارون را تصويب كرد و بارون با دو كشتي جنگي از باتاويا حركت و در سال 1755 ميلادي (1170 هجري ) او بود، پس از مقاومت مختصري تسليم شد و حاضر شد انحصار تجارت اين جزيره را با حق اقامت به هلنديها وگذار كند[3].

به دليل موقعيتي كه جزيرة خارك در امير نظارت بر كشتيهاي دولت عثماني كه به بصره رفت و آمد مي كردند، داشت، تصميم گرفت ماجراي شكست خود را در بصره جبران كند و هم با رونق بخشيدن به خارك كه سكنة آن حدود صد نفر ماهيگير بومي بودند. تجارت بصره را فلج نمايد و منافع سرشاري نصيب هلند سازد. اينكه آيا هاوزن با دوكشتي جنگي از باتاويا به خليج فارس آمده و خارك را در يك نبرد تصرف كرده و نظر شيخ ناصر حاكم بندر ريگ را نيز كه چاره اي جز پذيرش انحصار تجارت و حق اقامت هلنديها در خارك را نداشت جلب كرده است، يا اينكه شيخ ناصر به ميل خود انحصار تجارت خارك را به او واگذار كرده، صحت اين امور به درستي معلوم نيست، ولي به هر تقدير كنيپ هاوزن و هلنديها از اين سال (1170) تا يازده سال ديگر در آنجا ماندند.

اين جزيره ويران در اثر فعاليت شديد هلنديها بزودي به صورت يك مركز تجاري آباد و با اهميت و يك انبار مطمئن و مناسب براي كالاي تجار خليج فارس درآمد و جمعيت آن كه تا سال 1755 يعني سال تسخير آن بدست هلنديها از چند صد نفر ماهيگير تجاوز نمي كرده يازده سال بعد به 11000 نفر بالغ شد[4].

اما سرانجام در ژانويه سال 1766 ميرمهنا به خارك حمله نمود و قلعه هلنديها را تسخير كرد و كليه اموال آنها را به غارت برد، هلنديها با كشتيهايشان به باتاويا گريختند و به اين ترتيب به دوران تسلط و نفوذ آنان در خليج فارس پس از يك قرن و نيم خاتمه داده شد[5].




[1] - هدايتي، هادي، همان كتاب.

[2] - مالكم، سرجان، تاريخ ايران، ترجمه ميرزا ميري، ج / 2 ، ص 208.

[3] - همان كتاب، ص 250.

[4] - هدايتي، هادي، همان كتاب.

[5] - مهدوي، عبدالرضا هوشنگ، همان كتاب، ص 181.


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: بصره ,هلنديها ,باتاويا ,تجارت ,خارك ,هلند ,خليج فارس ,دولت هلندي ,روابط ايران ,انحصار تجارت ,كنيپ هاوزن ,دولت هلندي باتاويا
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

روابط ايران و انگليس:

مناسبات ايران با قدرتهاي اروپايي نيز در اين دورة گذرا دستخوش تحول شد. كريم خان كلاً طرفدار تجارت بود و در سرآغاز امتياز نامه اي كه به كمپاني هند شرقي انگليس در 1763 م/ 1142ش اعطا شده در توصيف اين نظر نوشته شده است كه « مشتاقانه گفته است كه پادشاهي بايد شكوفا گردد و با افزايش تجارت و دادو ستد و نيز اجراي عدل وداد، عظمت گذشته را باز يابد.»[1]

از همين رو در اوايل زمامداري كريم خان زند وقتي انگليسيها دريافتند كه وي مايل به تجديد روابط بازرگاني با آنان مي‌باشد در اين راه پيشقدم شدند و در سال 1763 ( 1177 ه‌‌.ق) ويليام آندر و پرايس نمايندة بازرگاني انگليس در خليج فارس نماينده اي به نام تامس دارن فرد را در رأس هيئتي به شيراز فرستاد، اين هيأت پيش از ديدار كريم خان با شيخ حاكم بوشهر قرادادي به شرح ذيل امضاء كردند:

ماده اول شركت انگليس مي‌تواند از هر نقطه بوشهر يا هر بندر ديگري كه در خليج فارس انتخاب نمايد مقدار زميني را كه براي ساختمان يك نمايندگي تجارتي لازم باشد تصرف كند. آنها مي‌توانند هر قدر كه مايلند توپ در اين مراكز كار بگذارند، ولي توپها نبايد از شش بوند بيشتر باشد. بعلاوه آنها مي‌توانند كه در هر نقطه اي از كشور ايران كه مايل باشند نمايندگي بازرگاني تأسيس نمايند.

دوم: بر مال التجاره هايي كه در بوشهر يا جاهاي ديگر صادر يا وارد مي‌شود نبايد گمركي بسته شود. سوم: هيچ ملت اروپايي ديگر اجازه وارد كردن امتعه  پشمي را ندارد. چهارم: قروض بازرگانان انگليسي و ديگران بايستي پرداخت شود . پنجم: انگليسيها حق خريد و فروش كالاهاي خود را دارند. ششم: هيچ گونه حقوق بازرگاني پنهاني و مخفيانه نبايستي پرداخت شود. هفتم: اجناس آب افتاده نبايستي به ايران وارد شود. هشتم: آزادي مذهبي به انگليسها اعطا مي‌شود. نهم: سربازان يا ملاحان فراري بايد تسليم شوند. دهم: دلالها، مستخدمين و ديگران كه در نمايندگي كار مي‌كنند كه از پرداخت ماليات  يا عوارض گمركي معافند. يازدهم: انگليسها در هر كجا كه هستند بايستي زميني براي قبرستان آنها اختصاص داده شود. و اگر آنها زميني را براي باغ بخواهند اگر آن زمين از اراضي خالصه و متعلق به شاه باشد مجانأ به آنها داده مي‌شود و اگرمتعلق به افراد باشد بداهتاً بايستي بهاي آن پرداخت گردد. دوازدهم: خانه اي كه قبلاً در شيراز به شركت  انگليسي تعلق داشت. آن را با باغ و آب و متعلقات آن به ايشان واگذار گرديد. از آنجايي كه كريم خان مايل بود تجارت بريتانيا، دوباره رونق يابد به همين دليل اين قرارداد در محرم سال 1177 امضاء گرديد.[2]

دارن فرد پس از مذاكراتي با كريم خان موفق شد در دوم ژوئيه 1763 فرماني به امضاء برساند كه به موجب آن حق آزادي تجارت به اتباع انگليس اعطا شده و اجازه يا بند در بوشهر نمايندگي تجارتي داير و در بنادر خليج فارس به تجارت پردازند و كالاهاي آن نيز از حقوق گمركي معاف باشند، اما انگليسها مجاز نبودند پولي را كه از فروش كالاهاي خود در ايران بدست مي‌آورند از كشور خارج كنند، بلكه به جاي آن مكلف بودند اجناس ايراني صادر نمايند و از همين رو معلوم مي‌شود كريم خان با وجود بي سوادي اين اصل مهم اقتصادي را در نظر داشته كه از خروج ارز از كشور جلوگيري كند.[3]

اما به هر حال پس از صدور اين قرارداد، بايد توجه داشت كه انگليسي ها دنبال منافع تجاري در ايران نبودند و حجم وارداتشان در سال از يك كشتي تجاوز نمي‌كرد، بلكه آنها در پي استقرار نفوذ سياسي خومد دز خليج فارس بودند.[4]

به هر حال پس از اين قرارداد، شركت هند شرقي نمايندگي خود را از بندر عباس به بوشهر منتقل كرد و اين بندر مركز فعاليت انگليسها در خليج گرديد. حجم بازرگاني انگليسها به ايران در ابتدا بسيار كم بود و فقط سالي يك كشتي از بمبئي به ايران مي‌آمد و تا مدتها شركت هند شرقي در تجارت با ايران ضرر مي‌داد اما به واسطة اهميتي كه انگليسي ها به برقراري نفوذ و سيادت خود در خليج فارس قائل بودند به كار خود ادا دادند.

در سال 1181 هـ . ق كه انگليسي ها به قصد توسعة دامنة فعاليت هاي خود هيأتي را براي مذاكره به شيراز فرستادند كريم خان با آنها به سردي رفتار كرد، كريم خان وقتي كه شنيد ايلچي از جانب دولت خلود آيت انگليس آمده است، مدتي او را به حضور نخواند. وزيران علت بي اعتنايي او را پرسيدند، پاسخ پركنايه  و گيج كننده اي داد: اگر با پادشاه مهمي‌دارد، ما پادشاه ايران نيستيم، ما وكيل دولت ايرانيم، پادشاه ايران شاه اسماعيل است و در قلعة آباده مي‌باشد ايلچي را به خدمت او ببريد و كارش را انجام بدهيد و اگر با ما كار دارد ما با او كار نداريم. و چون وزيران او اصرار كردند،‌پرسيد: آنچه از ايشان احساس نموده ايد، مطلب و حاجت ايشان دوستي و آمد وشد گذارند و از نفايس فرنگ و هندوستان ارمغانها و هديه ها به حضورش آوردند و باليوس، نمايندة محلي ايشان در ايران جاي گيرد و بناي معامله گذارد و امتعه و اقمشه و ظروف و اواني و آلات و اسباب از فرنگ و هند به ايران آوردند و مهم سازي اهل فرنگ و هند و ايران شود و امور رواج يابد، كريم خان گفت: ما ريشخند فرنگي به ريش خود نمي‌پذيريم و اهل ايران را به هيچوجه من الوجوه احتياجي به امتعه و اقمشه فرنگي نيست زيرا كه پنبه و پشم و كرك و ابريشم و كتان در ايران زياد از حد و اندازه مي‌باشد، اهل ايران هرچه مي‌خواهد خود مي بافد و اگر چنانچه شكر لاهوري نباشد شكر مازندران و عسل و شيرة انگور و شيرة خرما اهل ايران را كافي است، آنگاه آغامحمد خان قاجار آزاد خان افغان، شهباز خان دنبلي و امير گونه خان افشار و اسماعيل قشقايي را فرا خواند و با حضور آنان، نظر آغا محمد خان را در باب انگليسي ها پرسيد. او پاسخ خود را در قالب مثالي بيان كرد وگفت: بعضي زندان و الواط و اوباش براي فريفتن اطفال خويش برور و آنان را با قوچ جنگي و خروس جنگي و كبوترهاي رنگارنگ دست آموز و گلوله سنگ تراشيده مي‌فريبند و به دام مي‌كشند و اگر اين اطفال به حد بلوغ رسيده باشند ايشان را به سياه چشمان گل رخسار شيرين سخن فريب مي‌دهند و در حالت مستي از ايشان به كام دل خود مي‌رسند...

كريم خان سپس با همان زبان ساده، ساده لوحي و زيران را به رخشان كشيد و هشدار داد كه: اگر فكر مي‌كنيد كه فرنگي، صاحب حسن سلوك است و اگر بر ايران مسلط گردد، شما باز صاحب مناصب عاليه خواهيد بود،‌ اشتباه كرده ايد. اگر فرنگي بر ايران مستولي گردد، همة شما را خائن مي‌شمارد و مي‌كشد. سپس از آغا محمد خان پرسيد، ما با اين ايلچي فرنگي به چه قسم رفتار نماييم كه مصلحت ايران و اهلش در آن باشد؟

آغا محمد خان پاسخ داد: پيشكش ايشان را بايد قبول كرد و دو برابر پيشكش ايشان بايد به ايشان انعام داد و در حضور ايشان پيشكش ايشان را بايد به ساربانان وقاطر چيان و فراشان و تازي كشان بخشيد و بايد ميدان جولان گري بيارايند و از هر طايفه سواري چابك و زبر دست هنرهاي خود را بنمايند  تا فرنگيان آنرا تماشا كنند. بعداً ايشان را مرخص فرمائيد و به ميرمهنا بندري بنويسيد كه همه ايشان را بكشند و ايلچي را بار 5 نفر كوش و دماغ بريده با كشتي رها كند.[5]

البته اين سر گذشت و مجلس مشاوره و اظهار نظرها ممكن است اساساً روي نداده باشد و كريم خان چنين سخناني نگفته باشد، ولي در هر حال طرز تفكر و سوء  ظن مردم روشن دل ايران را نسبت به مطامع و مقاصد اروپائيان، خاصه انگليسها مي‌رساند و آنچه در اين سوال و جوابها آمده چكيده مطالعات و تجربياتي است كه سير حركت دول استعماري سوال را بيان مي‌كنند... كه تنها راه مبارزه با استعمار آن است كه ملل كوچكتر بتواند هويت ملي خويش را حفظ كنند و به زرق و برق ها و ظواهر فريب تمدن فرهنگي از راه به در نروند و در مقابل دول استعماري نيرومند بمانند.[6]

بنابراين هيئت مذكور پس از  5 ماه انتظار مجبور شدند بدون اخذ نتيجه اي به بصره مراجعت و ايران را ترك نمايند. اما آنها نااميد نشدند و مجدداً به تلاش پرداختند.

از همين رو در آوريل سال 1768 ميلادي ( 1183 هجري) قبل از اينكه فرانسويها نيز با ايران وارد مذاكره شوند، هيئت جديدي از انگليس به شيراز آمد و موفق به امضاء موافقت نامه اي با كريم خان شد، به موجب اين موافقت نامه انگليسي ها انحصار تجارت جزيره خارك را با كسب امتياز آن بدست آوردند و در مقابل تعهدات زير را به نفع دولت ايران تقبل كردند.

1- نيروي دريايي خو را براي راندن ميرمهنا، راهزن جزيرة خارك در اختيار قواي دولتي ايران خواهند گذارد. 2- هر مقدار پارچه براي تهيه ملبوس سپاهيان كريم خان لازم شود به دولت ايران خواهند فروخت. 3- مبادله بر اساس پاياپاي خواهد بود و پارچة فوق الذكر با ابريشم گيلان و پشم كاشان مبادله خواهد شد.

به موجب اين قرار داد و براي اجراي آن انگليس ها جزيرة خارك را در 8 ژوئيه 1768 ميلادي ( 1183 هجري) محاصره كردند، محاصره به طول انجاميد و قواي انگليس در تصرف خارك ابتكار چنداني از خودشان نداد و سپس از چند هفته دست از محاصره جزيره برداشت، كريم خان از عدم موفقيت انگليسها خشمگين شد.[7]

ليكن در اواخر سال 1768 ميلادي ( 1183 هجري) وضع جزيرة خارك دگرگون شده چه زكيخان پسر عموي كريم خان از طرف او مأمور شد براي دفع ميرمهنا را هزن خليج فارس اقدام كند و  او نيز پس از تهيه و تدارك لازم در بندر عباس خود را بري حمله به جزيرة خارك بدون كمك خارجي آماده كرد، وقتي همكاران ميرمهنا از تمركز سپاه دولتي از بندر عباس و تعداد نفرات و تجهيزات كامل آن مطلع شدند بشدت مرعوب شد و براي فرار از مجازات قواي دولتي عليه رئيس خود توطئه كردند ميرمهنا كه در بازار مشهد بود مورد حمله ناگهاني قرار گرفت به دريا گريخت و در همان حال توطئه كنندگان دروازه هاي قلعه جزيره را بر روي سپاهيان ايران باز كردند و بدون جاري شدن قطره اي خون مركز راهزني دريائي خليج فارس به تصرف ايرانيان درآمد، وقتي بدين ترتيب بدون كمك انگليسي ها جزيرة خارك به تصرف ايرانيان درآمد، كريم خان ديگر موجبي براي اجراي تعهدات ايران كه در موافقت نامة منعقده بين دو كشور پيش بيني شده بود نديد و از اعطاي انحصار خليج فارس با انگليس ها خود داري كرده ولي انگليسيها نقشة خود را رها نكردند و از سال 1770 ( 1185هجري) از نو براي تحصيل النحصار تجارت جزيرة خارك اقدام كردند. ولي چون خود از تحصيل انحصار تجارت جزيرة خارك نااميد شده بودند از اين به بعد كوشش خود را مصروف اين امر كردند كه از واگذاري اين امتياز به يك دولت اروپائي نيز مانع شوند.[8]

انگليسها براي آنكه از نزديك شاهد اوضاع تجارت ايران باشند در تابستان( 1186 / 1772 )تصميم گرفتند كه مجدداً فعاليت خود را دربندر بوشهر آغازكنند. در سال (1187/ 1773 ) با شيوع بيماري طاعون در بغداد و بصره، دفتر نمايندگي و فعاليت تجاري انگليسها در بصره از رونق افتاد و آنها مقداري از اموال دفتر را به بمبئي نقل مكان دادند.[9]

در سال 1774 (1188 هـ.ق) مجدداً هيئتي به شيراز فرستادند و از در آشتي در آمدند اين بار هم كريم خان زير بار نرفت و دستور اخراج آنها را داد و ضمناً يكي از كشتيهاي متعلق به شركت هند شرقي به نام تايگر را مصادره و كاركنان آن را زنداني كرد، در مقابل اين اقدامات انگليسها بيكار نشستند و مجدداً بصره را مركز تجارت و تحريكات خود عليه ايران قرار دادند.[10]

با وجود عدم اعتمادي كه كريم خان نسبت به انگليسي ها پيدا كرده بود و با وجود رفتار خصمانه اي كه انگليسي ها هنگام محاصره بصره در پيش گرفتند، كريم خان هرگز با آنها بد رفتاري نكرد و اجازه نداد مردم با آنها بد رفتاري كنند. هنگامي‌كه قواي ايران پس از يك سال محاصره وارد شهر بصره مي‌شود صادق خان نسبت بر انگليسي ها ساكن اين شهر خوش رفتاري زياد كرد به طوريكه يكي از سياحان اواخر قرن هيجدهم ميلادي مينويسد، صادق خان به نماينده انگليس در شهر بصره اظهار داشته كه بناي تجارتخانه انگليسي ها تنها بنائي است كه شايسته اقامت او در بصره است، ولي او براي انگليسي ها آنقدر احترام قائل است كه آنرا اشغال نمي‌كند، حتي اگر ديوراهاي آن از طلا باشند.[11]

كريم خان زند كه در عهد خود به عدالت و حسن رفتار معروف بوده در سال 1193 هجري با حال طبيعي وفات نمود، ايران بعد از او نيز دچار هرج و مرج گرديد و امنيت مالي و جاني براي چندي از ايران سلب شد، جعفر خان برادر زادة كريم خان زند در بصره تسلط و اقتداربهم رسانيد و انگليسها تجارتخانه خودشان را به آنجا نقل دادند و فرمان ذيل را براي امنيت و اطمينان خود از او بدست آوردند.

«به نام خداي جهان آفرين، فرمان عالي، اما بعد، از آنجائيكه ما هميشه خواهانيم كه تجاري كه در مملكت ما آمد و رفت مي‌كنند در ظل حمايت ما بوده در امن و امان باشند و مطمئناً به كار تجارت خود مشغول شوند و براي مساعدت با آنها آنچه كه ما را در توان باشد در حق آنها دريغ نخواهد شد، بنابراين فرمان مطلع براي تمام حكام و فرماندهان شهرها و قلاع به تمام سرداران و مأمورين جمع آوري حقوق گمركي صادر مي‌شود كه دربارة تمام عمال ملت انگليس كه به قصد تجارت به مملكت ما وارد شده و مشغول تجارت هستند نهايت همراهي و مساعدت مرعي دارند كه همه آنها راحت و آسوده بدون مزاحمت احدي در امور تجارتي خود، خواه براي متاع وارده خواه براي متاع صادره مشغول باشند و ميباشند از آنها حمايت و حفاظت شود، عمال دولتي نبايد  به هيچ اسم و رسمي‌از آنها ماليات و يا حق راهداري مطالبه كنند و به هيچ عنواني نبايد از نمايندگان دولت انگليس وجهي مطالبه شود و رفتار شما نسبت به آنها بايد طوري دوستانه باشد كه آنها به ما اطمينان نموده در رفت و آمد خودشان كاملاً آزاد باشند و هميشه بايد بدون دغدغه خاطر مشغول تجارت خود بشوند. در هر موقع كه مال التجاره خود شانرا بفروش ميرسانند و در نقل و انتقال وجوه آن مختار مي‌باشند و از طرف شما نبايد ممانعتي بداند كه عواطف و همراهي ما دربارة شما بسيار زياد و فوق خيال شماهاست و براي امتحان بهتر است به آزمايش بگذاريد و ملت انگليس را تشويق كنند كه در ايران به تجارت خودشان توسعه دهند، در آن وقت مشاهده خواهند نمود، نهايت درجه براي حفظ امنيت آنها خواهيم كوشيد. بعلاوه هر اندازه متاع ملت انگليس و وارد ايران گردد هيچ مانعي و عايقي براي ورود آن سه راه نخواهد بود و آزادانه در هر كجاي ايران بخواهند مي‌توانند متاع خودشان را بفروش رسانند و سپس از فروش هم در تحت حفاظت ما آسوده خاطر وجوه آنرا بر گردانند ما قول مي‌دهيم كه به هيچ اسم و رسم يا عنواني از آنها وجهي عنوان مطالبه حقوق گمركي نخواهيم نمود و آنچه هم در سابق برقرار بوده ما آنها را لغو و باطل مي‌نماييم. از اين طريق تمام آنها باطل است و فراموش خواهد شد.[12]

بلاخره اينكه آخرين حكمران دودمان زند، لطفعلي خان، بر اثر كثرت گرفتاريهايي كه داشت فرصت نكرد تا به سياست خارجي بپردازد، اما در اين زمان نماينده شركت هند شرقي با وي ديدار و مذاكره كرد.[13]



[1] - فراي، جان، مقاومت شكننده، ترجمه احمدتدين، تهران: رسا، ص 134

[2] - سايكس، سرپرسي، تاريخ ايران، ترجمه محمد تقي فخرداعي گيلاني، ج2 ، تهران، ديناي كتاب، ص 404

[3] - هوشنگ مهدوي، عبدالرضا، همان كتاب، ص 183

[4] - پناهي سفاني، همان كتاب، ص 69

[5] - آصف محمد هاشم، همان كتاب، ص 328

[6] - نوائي ، عبدالحسين، همان كتاب، ص 596

[7] - ورهرام، غلامرضا، تاريخ سياسي و اجتماعي ايران در عصر زنديه، تهران معين، 1367،ص203

[8] - هدايتي، هادي، تاريخ زنديه، ج 1، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1334، ص 235

[9] - ورهرام، غلامرضا، همان كتاب، ص 206

[10] - هوشنگ مهدوي، عبدالرضا، همان كتاب ، ص 185

[11] - هدايتي، هادي، همان كتاب. ص 231

[12] - محمود، محمود، تاريخ روابط سياسي ايران و انگليس در قرن 19 م، ج 1، تهران، اقبال، ص7

[13] - جونز، سرهادفورد، آخرين روزهاي لطفعلي خان زند، ترجمه هما ناطق ، تهران: امير كبير، ص 94


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: كريم ,انگليس ,تجارت ,انگليسي ,ايشان ,انگليسها ,خليج فارس ,جزيرة خارك ,همان كتاب، ,1768 ميلادي ,1183 هجري ,هوشنگ مهدوي، عبدالرضا، ,تصرف ايرانيان درآم
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

تجارب قبلي ، بينايي ، ادراك، و طرز فكرها، شكل گيري رفتارهاي ما را تشكيل مي دهند در دنيايي كه هر روز پيچيده تر مي شود شاگردان مدرسه نيازمندند كه بيشتر و بهتر دربارة محيط خود بياموزند و چون امكان آموختن از طريق تجربه در همه موارد وجود ندارد. لذا نحوة تدريس اين پديده ها بسيار پيچيده  مي گردد . هدف اين است كه شاگرد بتواند تا حد امكان  پديده هاي علمي را توسط تجارب به دست آورد.

در زمينة تجربة پيامبر اكرم ( ص) مي فرمايد :« التجربه فوق العلم» تجربه بالاتر از دانش است.

به همين دليل بايستي امكانات زيادتر در اختيار شاگرد قرار گيرد تا تجارب زيادتري كسب كند.

تجارب مختلف وگوناگون نشان داده است كه استفاده از رسانه ها در جريان وميزان يادگيري شاگردان مؤثر است و از طرف ديگر ازطول زمان لازم براي آموزش مي كاهد.

شناخت رسانه ها و چگونگي كاربرد هر يك از آنها و هم چنين آشنايي  با روشهاي تدريس بهترين عوامل موفقيت در حسن استفاده و بهره گيري درست از انواع رسانه‌‌هاست به اميد آنكه روزي فرارسد كه همه مربيان و معلمان با بهره‌گيري تكنيك ها و وسايل جديد آموزشي گام مؤثر در جهت آموزش و پرورش دانش آموزان خود بردارند.[1]



1- برداشت از كتاب كاربرد مواد آموزشي ويژة مراكز تربيت معلم.


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

 

دستگاه تعليم و تربيت نه تنها در ايران ، بلكه در ساير ممالك جهان وظيفة سنگيني رابر عهده دارد. سرمايه گذاري براي تربيت نيروي انساني كارآمد كه در بخش هاي مختلف جامعه مشغول به كار خواهند شد. دورة ابتدايي كه به عنوان زير بناي نيروي كار جامعه به شمار مي رود بايد از آموزش صحيح ومناسبي برخوردار باشد تا بتواند پاسخگوي نيازهاي رو به گسترش جامعه باشد.

بنابراين مطالب آموزش داده شده بايد به صورت كاربردي در زندگي روزمرة كودك قابل استفاده باشد. لذا براي رسيدن به اين مقصود استفاده از وسايل كمك آموزشي از نيازهاي اوليه و مهم اين دوره به شمار مي رود زيرا تدريسي كه حتي الامكان حواس بيشتري را در يادگيري جلب نمايد موفق تر است. علاوه بر آن بعضي از مفاهيم و واژه ها را نمي توان به دانش‌آموزان فهماند و در زندگي روزمرة آنها نيز نمونه هاي مشابهي وجود ندارد كه با استفاده از آنها مطالب را قابل فهم كرد. در اين گونه موارد بايد از فليمهاي آموزشي كه مفاهيم را به صورت ملموس و واقعي ارائه مي دهند استفاده نمود.

از طرف ديگر چون دانش آموزان يك كلاس تواناييهاي فكري متفاوتي دارند. معلم نمي تواند با برنامة كلاس همة آنها را قانع كند. كتابهاي درسي نيز در حد توان دانش آموزان متوسط تنظيم مي شود. لذا معلم بايداز وسايل كمك آموزشي متنوع نظير پوسترـ مجله ـ كتاب و استفاده كند. بنابراين استفاده از وسايل كمك آموزشي مي تواند نقش بسيار ارزنده اي در جلوگيري از افت تحصيلي و يادگيري مطالب درسي ايفا كند. تكنولوژي وكاربرد آن امروزه آنچنان گسترش يافته است كه مي توان به جرأت گفت كه جدا كردن آن از آموزش نوين محال مي باشد و استفاده از وسائل در آموزش اين امكان را به معلم مي دهد كه با اطمينان و آسودگي بيشتر به تدريس مفاهيم علمي و عملي بپردازد.

دونالد پي ايل در اين زمينه گفته است كه استفاده از تكنولوژي در امر تدريس به مثابة استفاده از قايق براي رد شدن از دريا بوده و بيان اين نظريه اهميت استفاده از ابزار تكنولوژي را نشان مي دهد.  

فرآيندها نوع اجزاء يا محتوايي را كه بايد براي رسيدن به هدف بكارگ شوند . معين مي سازند.

سيستم ها در سطح وسيع تري از محيط خود عمل مي كنند كه اين سطح وسيعتر را سيستم برتر مي گويند. به عبارت ديگر هر سيستم جزئي از سيستم بزرگتري است. سيستم جزء را خرده سيستم و سيستم بزرگتر را سيستم برتر آن سيستم مي گويند. مثلاً در دبستان خرده سيستمي از نظام آموزش ابتدايي است. پس نظام آموزش ابتدايي سيستم برتر دبستان است.

 نظام آموزشي ابتدايي در حالي كه سيستم برتر دبستان است ،خود سيستمي از نظام آموزش وپرورش است.   

براي روشن شدن رابطة بين هدف ، فرآيندها و اجزاء يك سيستم  كلاس درس را تحليل مي كنيم. هر كلاس درس يك خرده سيستم است. اجزاء در حال تعاملش يعني دانش آموزان ، معلم ،تخته سياه ،كتابها، نقشه ها ، و ساير موارد ديداري ـ شنيداري همه براي رسيدن به هدف كلاس كه يادگيري است خدمت مي كنند.بسياري از سيستمهاي كلاسي از اجزائي خارج از كلاس براي رسيدن به هدف بهره مي گيرند.

مثلاً بسياري از آنها از افراد متخصص كمك مي گيرند كه در كلاس حضور يابند و در رابطه با درس به معلم كمك كنند، يا بچه‌ها را به گردش علمي مي‌برند. درحقيقت هرعاملي كه در پيشبرد هدفهاي يادگيري كاربرد دارد .يك عنصر بالقوه سيستم كلاس به حساب  مي آيد.فرايند كلية فعاليتها و عملكردهايي را كه اجزاء يك سيستم براي پيشبرد هدف به آن اشتغال مي ورزند در برگيرند.بعضي از فرآيندهايي كه در سيستم كلاس جريان دارند  روشها وفنون تدريس هستند كه مي توانند خواندن، بحث كردن و ‌فليم ديدن، حل مسأله، پژوهش و را در بر مي گيرند. در كلاس درس اجزاء و فرآيندها بسيار هستند وهمه با هم در ارتباط ودر حال تعامل يا كنش متقابل هستند.

بدون كوشش براي سازماندهي و توجه به اين اجزاء و فرآيندها سيستم با حداكثر كفايت خود كار نخواهد كرد. براي اين كه يك سيستم با حداكثر كفايت خود كار كند بايد كلية اجزاء موردنياز خود يا اجزاء جايگزين را در اختيار داشته باشد و به جنبه ها يا ابعاد  مختلف اين اجزاء توجه كند. بايد دانست كه يكي از اساسي ترين عوامل رشد آموزش و پرورش يك كشور انتقال مفاهيم به طور كلي مي باشد. تكنولوژي فن انتقال بوده كه متعلم را آماده عرصة علمي و صنعتي و مي كند.

 


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: سيستم ,كلاس ,استفاده ,اجزاء ,آموزش ,بايد ,سيستم برتر ,براي رسيدن ,نظام آموزش ,دانش آموزان ,حداكثر كفايت ,نظام آموزش ابتدايي
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

در اين تحقيق سعي شده است تأثير كاربرد تكنولوژي آموزشي در ميزان پيشرفت تحصيلي دانش آموزان دورة ابتدايي شهر تهران از ديدگاه دانشجويان مركز ضمن خدمت شهداي مكه مورد بررسي قرار گيرد و پيشنهادات و راه حل هاي ممكن نيز ارائه گردد تا انشاءالله كمك مؤثري براي پيشرفت و اعتلاي اهداف آموزش و پرورش كشور گردد.

اهداف تحقيق:

با توجه به اهميت و كارايي و تأثير تكنولوژي در روند تعليم و تربيت امروزه يكي از بهترين وظايف برنامه ريزان آموزشي كمك به كاربرد هر چه بيشتر و بهتر پيشاي تكنولوژي جهت ارتقاء سطح كيفي آموزش است.

هدف از تحقيق در واقع پي بردن به اهميت تأثير تكنولوژي بر پيشرفت تحصيلي و درسي دانش آموزان ابتدايي است و ما به دنبال اين مطلب هستيم كه به اين واقعيت علمي درست بيابيم كه آيا به كار بستن رسانه ها و وسايل كمك آموزشي باعث افزايش يادگيري دانش آموزان مي شود؟ نظرات آموزگاران در اين مورد چگونه است ؟ چرا كه معلمان وارثان اصلي و تربيت هستند و نظر سنجي از آنان دربارة اين موضوع اهميت و ارزش رسانه ها و مواد آموزشي را براي ما مشخص مي كند.

در صورتي كه آموزگاران به اهميت و ارزش رسانه ها و تكنولوژي آموزشي اعتقاد داشته باشند و تكنولوژي آموزشي را مكمل شيوة تدريس بدانند گامهاي بعدي كه در جهت تكميل و كاربرد تكنولوژي آموزشي برداشته مي شود محكمتر و استوارتر خواهد بود.

لذا اين تحقيق در پي اين است كه دريابد آيا كاربرد تكنولوژي آموزشي در پيشرفت تحصيلي مؤثر است ؟

هدف كلي : بررسي تأثير تكنولوژي آموزشي در ميزان يادگيري.

اهداف جزئي :

1- نقش نظرات معلمين در رابطه با تأثير وسايل آموزشي در ايجاد خلاقيت دانش آموزان.

2- نقش نظرات معلمين در رابطه با تأثير وسايل در ايجاد انگيزة دانش آموزان.

3- نقش نظرات معلمين در رابطه با تأثير وسايل در تفهيم مطالب دانش آموزان.

4- نقش نظرات معلمين در رابطه با تأثير وسايل در تسريع و تعميق مطالب به دانش آموزان.

بيان مسأله:

با توجه به تحقيقات و بررسيهاي دانشمندان علوم تربيتي و روان شناسي اين واقعيت روشن است كه يادگيري اولية كودكان بيشتر از طريق حواس پنجگانه صورت مي گيرد.

از طرفي پيش از سن 12 سالگي از نظر رشد ذهني در مرحله اي هستند كه پياژه آن را مرحله تفكر عيني مي نامد. كودكان در اين مرحله از رشد مطالبي را بهتر ياد مي گيرند كه براي آنها عيني و محسوس باشد و عملاً بتوانند آنها را لمس كنند.

آموزش مطالب به شيوة انتزاعي و تأكيد بر حافظه و عدم ارتباط بين مطالب انتزاعي و جنبه هاي كاربردي آموزش طوطي وار را در دبستانها رواج مي دهد.[1]

برونر معتقد است كه يادگيري معني دار در صورتي امكان پذير است كه آموزش هر مطلب ابتدا به صورت عملي شروع مي شود.

پس از آنكه فراگيران در اين جنبه ها از يادگيري مهارت كافي به دست آوردند بايد مرحلة تصوير يعني استفاده از تصاوير وخود ديدارها براي مجسم كردن مفاهيم درسي آغاز شود و سرانجام به مرحلة آموزش نظري ويا به قول برونر به آموزش از راه نمادها و سمبولها پرداخته شود.[2]   

با توجه به مطالب فوق و اهميت رسانه ها در يادگيري عميق دانش آموزان به بررسي موضوع مي پردازيم . موضوع مورد نظر در رابطه با بررسي تأثير كاربرد تكنولوژي آموزشي در ميزان پيشرفت تحصيلي دانش آموزان دورة  ابتدايي شهر تهران از ديدگاه دانشجويان ضمن خدمت شهداي مكه مي باشد.




1-   محمد ـ پارسا ـ روان شناسي رشد كودك و نوجوان ـ ص ـ 110ـ105.

1-   عبدالله ـ شفيع آبادي ـ مباني روانشناسي رشد ـ ص 115 ـ 114.

 


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: آموزشي ,تكنولوژي ,آموزان ,دانش ,تأثير ,آموزش ,دانش آموزان ,تكنولوژي آموزشي ,پيشرفت تحصيلي ,نظرات معلمين ,تأثير وسايل ,كاربرد تكنولوژي آموزشي ,م
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

تكنولوژي آموزشي:

تكنولوژي آموزشي چيست؟‌ يك هدف ، يك وسيله ،‌يك شيء يا يك تكنيك ؟

بسياري از متخصصان تعليم و تربيت ،‌تكنولوژي آموزشي را در برابر استفاده از آخرين وسايل و ابزار يا سخت افزار مي نگرند كه تكنولوژي هاي ديگر بر پيكر آموزش و پرورش وارد كرده اند. بر اساس اين نگرش هرگاه مطلبي دربارة تكنولوژي آموزشي مطرح مي شود. بالافاصله كاربرد عظيم و پر زرق و برق سخت افزارهايي كه شناخته شده نيستند مانند تلويزيونهاي مدار بسته و كامپيوترها و وسائل پيچيده در ذهن تداعي مي شود.

حال آن كه با تكيه بر يك تعريف اصولي از موضوع ،‌تكنولوژي آموزشي چيزي برتر و بالاتر از وسيله اي است كه بكار مي رود. بنابراين تكنولوژي آموزشي عبارت است از «طرح برنامة‌ آموزشي اجرا و طرح ارزشيابي از مراحل مختلف يادگيري و آموزشي با توجه به هدفي خاص و بر مبناي روش منطقي و منظم.» اين روش منظم و منطقي براساس تحقيق ومطالعه روي راههاي يادگيري بر مبناي روش ارتباط منابع انساني و غير انساني كه بتواند آموزش مؤثرتر و صحيح تري ارائه دهد بيان شده است. [1]

تعريف اول: تكنولوژي عبارت است از تنظيم كاربرد و ارزشيابي  تكنيك ها و ابزارهاي آموزشي به منظور بهبود افزايش كيفيت يادگيري انسان.

تعريف دوم: تكنولوژي آموزشي عبارت است از كاربرد يافته هاي علمي دربارة يادگيري و شرايط يادگيري كه از تكنيك آزمونهاي تجربي استفاده ميكند.

تعريف سوم: تكنولوژي آموزشي عبارت است از روشهاي سيستماتيك طراحي اجرا و ارزشيابي كل فرايند تدريس و يادگيري با توجه به هدفهاي مشخص آموزشي و با استنادبه پژوهشهاي مربوط به يادگيري انسان و علوم ارتباطات و كاربرد منابع انساني و غير انساني به منظور تدارك آموزش مؤثرتر، سريعتر و اساسي تر كه اين تعريف كاملترين تعريفي است كه براي تكنولوژي آموزشي مي توان پذيرفت..

توجه به اين نكته ضروري است كه در تحليل هر سه تعريف بر وظيفة اصلي و واقعي تكنولوژي آموزشي يعني افزايش كيفيت يادگيري تأكيد شده است.

يادآوري مي شود كه درباره «افزايش كيفيت يادگيري»  و همچنين طراحي و توليدمواد آموزشي لازم است معلمان ارجمند با مباني و اصول يادگيري و نحوة برقراري ارتباط انسان با پيرامون خود آشنا شوند تا بتوانند آگاهانه از روي تدبير و به طور منطقي برنامه هاي آموزشي خو را طراحي كنند.[2]    



1-   ناصر ـ موفقيان ـ چند گزارش در زمينة تكنولوژي آموزشي ـ ص 72.

1-   سر مقاله رشد تكنولوژي آموزشي ـ سال سوم ـ شمارة 2 ـ ص3 .


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: آموزشي ,تكنولوژي ,يادگيري ,تعريف ,انساني ,عبارت ,تكنولوژي آموزشي ,آموزشي عبارت ,كيفيت يادگيري ,يادگيري انسان ,افزايش كيفيت ,تكنولوژي آموزشي عب
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

پيشرفت تحصيلي:

معلومات يا مهارتهاي اكتسابي عمومي يا خصوصي در موضوعات درسي است كه معمولاً به وسيلة آزمايشات يا نشانه ها و يا هر دو كه معلمان براي دانش آموزان وضع مي كنند، اندازه گيري مي شوند.

فعاليت دانش آموزان در موضوعات مدرسه مانند خواندن ، حساب كردن و غيره.

يادگيري: تغييري است كه براي تجربه و آزمايش در رفتار موجود زنده پديد مي آيد كه با مهارتهاي آموخته شده در مسائل علمي و تربيت بدني و همراه است.

متغيرهاي وابسته و مستقل :

متغير وابسته: پيشرفت تحصيلي دانش آموزان متغير وابسته است چرا كه متغير آن بستگي به تكنولوژي آموزشي دارد وبه كارگيري تكنولوژي باعث افزايش آن و به كار نبستن تكنولوژي باعث افت آن مي شود.

متغير مستقل: تكنولوژي آموزشي متغير مستقل ماست كه باعث تغيير پيشرفت تحصيلي مي گردد.

تكنولوژيست و مشاورين روشهاي تدريس :

عبارت است از متخصصين مربوط به رسانه ها و طراحي‌هاي آموزشي يه در مدارس براي مؤثر ساختن يادگيري با معلمان همكاري مي نمايند.

فرضيه:

حدسها و فرضيه‌هايي كه يك محقق بر اساس اطلاعات خود مطرح مي نمايد و محور تحقيقات خود را بر همان فرضيات قرار مي دهد.

تحقيق:

عبارت است از اعمال روشهايي توأم با طرح انديشه كه براي كشف حقيقت به كار مي رود. يا عبارت است از تلاشي كه انسان براي پي بردن به يك حقيقت و كشف يك مجهول و يا يافتن پاسخ يك سؤال انجام مي دهد.

روش تحقيق: محقق پس از انتخاب موضوع در فكر انتخاب روش است. هر موضوعي روش خاصي مي طلبد و انتخاب روش هم بستگي به هدف و موضوع دارد.

پرسشنامه:

ابزاري است براي جمع آوري اطلاعات و در تحقيقات اجتماعي نيز فراوان به كار برده مي شود. در تحقيقات وسيع با جمعيت زياد پرسشنامه مناسب ترين شيوه جمع آوري اطلاعات مي باشد.



اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: متغير ,تكنولوژي ,باعث ,آموزشي ,عبارت ,تحقيقات ,پيشرفت تحصيلي ,دانش آموزان ,تكنولوژي باعث ,متغير مستقل ,آوري اطلاعات ,مهارتهاي اكتسابي عمومي
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

سيستم آموزشي:

باناتي واژه معادل سيستم را چنين بيان مي كند.مجموعه اي از اشياء كه به وسيله نوعي تعامل يا وابستگي متقابل ومنظم وحدت يافته اند. يك كل ارگانيك يا سازمان يافته چون منظومة شمسي يا يك سيستم تلگراف جديد.

روش توصيفي:

بيشتر به توصيف عيني واقعي ومنظم خصوصيات يك واقعيت يا يك موضوع مي پردازد.

فرضيه ها:

فرضية اصلي : كاربرد تكنولوژي آموزشي در پيشرفت تحصيلي دانش آموزان مؤثر است.

1- به نظر معلمان استفاده از تكنولوژي آموزشي موجب بهبود پيشرفت تحصيلي دانش آموزان مي شود.

2- به نظر معلمان استفاده از وسايل كمك آموزشي موجب ايجاد علاقه و انگيزه در دانش آموزان مي شود.

3- به نظر معلمان استفاده از وسايل كمك آموزشي موجب ايجاد خلاقيت و ابتكار در دانش آموزان مي شود.

4- به نظر معلمان استفاده از وسايل كمك آموزشي موجب اتلاف وقت كلاس مي شود.

5- بين نظر معلمان در سطوح مختلف ( ليسانس ـ فوق ديپلم ـ دپيلم) و تأثير وسايل كمك آموزشي در ايجاد علاقه و انگيزه تفاوت وجود دارد.

6- به نظر معلمان بين استفاده از تكنولوژي آموزشي و ميزان يادگيري رابطه مستقيم وجود دارد.

 

 

 

        فرضيه

سؤالات

1

1 و 2 و3 و 6 و 7 و 15

2

9 و 10 و 11

3

12 و 14 و16

4

13 و 17 و 18 و 19 و 20

5

9 و 10 و 11

6

4 و 5 و 8

 


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: آموزشي ,معلمان ,استفاده ,وسايل ,موجب ,آموزان ,آموزشي موجب ,معلمان استفاده ,دانش آموزان ,تكنولوژي آموزشي ,ايجاد علاقه
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

 

تاريخچه و مفهوم تكنولوژي آموزشي :

 

تكنولوژي آموزشي به معناي اعم چيز تازه اي نيست ، قدمت آن را مي توان هم زمان با قدمت تعليم و تربيت دانست اما تكنولوژي آموزشي به معناي خاص خود كمتراز يك قرن است كه مورد توجه متخصصان تعليم وتربيت قرارگ است . در طول اين مدت برداشت از مفهوم تكنولوژي همواره متفاوت بوده است.

گروهي تكنولوژي آموزشي را كار با ابزارهايي مانند انواع پروژكتورها وفيلم مي دانند ودسته اي ديگر تصورشان ازاين رشته كاربرد مواد آموزشي است ومي گويند كاربرد هر ماده اي درآموزش اعم از گچ يا ابزار بسيار ساده معلم ساخته تا پيچيده همه استفاده ازتكنولوژي درآموزش است .  بعضي ديگر كاربرد روشها و فنون مختلف تدريس و طراحي درس را تكنولوژي آموزشي مي دانند. گروهي نيز تكنولوژي آموزشي را بسان معجزه اي مي دانند كه قادر است مشكلات آموزشي ناشي از فضاي كم، تعداد زياد دانش آموزان ، عدم كارايي معلمان را حل كند.[1]

گروهي نيز تكنولوژي آموزشي را به عنوان جزئي از فلسفه حاكم بر برنامه ريزي يك كشور مي دانند.




1-   خديجه ـ علي آبادي ـ مقدمات تكنولوژي آموزشي تهران ـ دانشگاه پيام نور( 1368 ) ص 6.


اسکوپ ، مطالب مختلف علمی و سرگرمی

مشخصات

  • جهت مشاهده منبع اصلی این مطلب کلیک کنید
  • کلمات کلیدی: آموزشي ,تكنولوژي ,دانند ,كاربرد ,گروهي ,مفهوم ,تكنولوژي آموزشي ,مفهوم تكنولوژي ,مفهوم تكنولوژي آموزشي
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

تبلیغات

محل تبلیغات شما

آخرین ارسال ها

عکس آقای خامنه ای

آخرین جستجو ها

پورتال و سایت تفریحی خبری ایرانیان گروه تلگرام,لینک گروه چت تلگرام,گروه دوست دختریابی تلگرام ایستگاه خنده خوب پورتال و سایت تفریحی خبری ایرانیان هیوا کیش بینار آموزش زبان پورتال و سایت تفریحی خبری ایرانیان novingas سایت رسمی کرمانج|دانلودآهنگ کرمانجی|اهنگ کرمانجی|